donderdag 25 januari 2007
Flickr
Vanaf vandaag heeft Lola haar eigen Flickr-pagina. Hier komen onze mooiste foto's van de Zuidas te staan. Zie Lola landscape architects' photo's
Doorgaan op de ingeslagen weg
Na het sombere en stormachtige weer van vorige week, schijnt er deze week een heel ander licht op de Zuidas. Fris winterweer, met een heldere zon en mooie Hollandse luchten geven de Zuidas een heel ander aanzien: de blinkende gebouwen stralen optimisme uit. Er is hier een nieuw stadscentrum in wording.
Maar niet het weer, maar een bewonersavond maakte deze week duidelijk wat de rol van de ontwerpers, de omwonenden en de openbare ruimte in de Zuidas is. Als je de plannen van negen jaar geleden vergelijkt met die van nu, dan valt op dat er de hoofdopzet nauwelijks iets veranderd is. ‘Doorgaan op de in 1998 ingeslagen weg!’ staat er in de visie Zuidas 2007. Ontwikkelaars willen niets liever. De Zuidas dendert voort en duldt geen tegenspraak. Daarom zijn de plannen in tien jaar niet wezenlijk veranderd. Daarom is er ook een bewonersavond en geen bewonersparticipatie.
Hieruit blijkt ook de rol van de ontwerper in de Zuidas. Het is de stoffeerder van de ruimte. Degene die de visie en ambitie van de ontwikkelaar materialiseert. Met vooral representatieve materialen, als gebakken steen en natuursteen. Niet zomaar struikjes, maar tuinachtige beplanting. Van de ontwerper hier geen nieuwe inzichten, verzet of tegenspraak.
De publieke ruimte is in handen van het projectbureau en de ontwikkelaars. Tijdens de bewonersavond, voor omwonenden van het gebied Gerhwin, bleek het hoe de relatie is tussen ontwikkelaars en omwonenden, het geld en het groen.
De mevrouw op de stoel naast me:
“Waar blijft eigenlijk het compensatiegroen? Een heel stuk van het Beatrixpark is verdwenen en ons is vijftien jaar geleden beloofd dat alles gecompenseerd zou worden. Dat zie ik niet terug in de huidige plannen! Instemmende onrust in de zaal. De ontwikkelaar nam de microfoon over in een poging de onrust te bezweren:
“Volgens mij komt dat compensatiegroen terug in de nieuwe bomen in de straat. En wat we nog niet verteld hebben, is dat de kantoren groene daken krijgen. Daar heeft u als bewoner niets aan, maar voor de mensen die er werken is een uitzicht op een groen dak heel fijn.” Gelach in de zaal.
“Meneer, bomen in de straat vind ik gewoon normaal. Dat is toch geen compensatiegroen? En ik kan u vertellen waarom iedereen hier zo moet lachen. Tien jaar geleden was dat idee van groene daken er ook al. We zouden er als omwonenden allemaal van kunnen genieten, toegankelijk voor iedereen en zo. En nu vertelt u ons dat het niet voor ons is, maar dat dát wel ons compensatiegroen is! Bomen in de straat en groene daken, u wordt bedankt!”
Maar niet het weer, maar een bewonersavond maakte deze week duidelijk wat de rol van de ontwerpers, de omwonenden en de openbare ruimte in de Zuidas is. Als je de plannen van negen jaar geleden vergelijkt met die van nu, dan valt op dat er de hoofdopzet nauwelijks iets veranderd is. ‘Doorgaan op de in 1998 ingeslagen weg!’ staat er in de visie Zuidas 2007. Ontwikkelaars willen niets liever. De Zuidas dendert voort en duldt geen tegenspraak. Daarom zijn de plannen in tien jaar niet wezenlijk veranderd. Daarom is er ook een bewonersavond en geen bewonersparticipatie.
Hieruit blijkt ook de rol van de ontwerper in de Zuidas. Het is de stoffeerder van de ruimte. Degene die de visie en ambitie van de ontwikkelaar materialiseert. Met vooral representatieve materialen, als gebakken steen en natuursteen. Niet zomaar struikjes, maar tuinachtige beplanting. Van de ontwerper hier geen nieuwe inzichten, verzet of tegenspraak.
De publieke ruimte is in handen van het projectbureau en de ontwikkelaars. Tijdens de bewonersavond, voor omwonenden van het gebied Gerhwin, bleek het hoe de relatie is tussen ontwikkelaars en omwonenden, het geld en het groen.
De mevrouw op de stoel naast me:
“Waar blijft eigenlijk het compensatiegroen? Een heel stuk van het Beatrixpark is verdwenen en ons is vijftien jaar geleden beloofd dat alles gecompenseerd zou worden. Dat zie ik niet terug in de huidige plannen! Instemmende onrust in de zaal. De ontwikkelaar nam de microfoon over in een poging de onrust te bezweren:
“Volgens mij komt dat compensatiegroen terug in de nieuwe bomen in de straat. En wat we nog niet verteld hebben, is dat de kantoren groene daken krijgen. Daar heeft u als bewoner niets aan, maar voor de mensen die er werken is een uitzicht op een groen dak heel fijn.” Gelach in de zaal.
“Meneer, bomen in de straat vind ik gewoon normaal. Dat is toch geen compensatiegroen? En ik kan u vertellen waarom iedereen hier zo moet lachen. Tien jaar geleden was dat idee van groene daken er ook al. We zouden er als omwonenden allemaal van kunnen genieten, toegankelijk voor iedereen en zo. En nu vertelt u ons dat het niet voor ons is, maar dat dát wel ons compensatiegroen is! Bomen in de straat en groene daken, u wordt bedankt!”
zondag 21 januari 2007
De spits
Het project is begonnen. Onze residentie is in het St Nicolaasklooster, een modernistisch gebouwd klooster aan de rand van het Beatrixpark, dat is omgebouwd tot expositie-, werk- en woonruimte. Op de 4e en de 5e verdieping bevinden zich ons slaap- en werkvertrek. Vanaf deze hoogte is er uitzicht op het WTC en het hoofdkantoor van de ABN-Amro, het Beatrixpark en de A10. De eerste week was een grauwe week, met veel wind en regen. Daardoor was de Zuidas niet op zijn mooist. Alleen ’s avonds zie je daar niets meer van, dan vormen de kantoren elke avond weer een even mooie skyline voor de huiswaarts kerende mensen.
Ik (Peter Veenstra) bijt deze week de spits af. Volgende week zal Eric-Jan Pleijster hier verblijven, de week daarna Cees van der Veeken en zo wisselen we elkaar af. Er ontstaat zo een estafetteproject, waarbij we elke week het ontwerponderzoek aan elkaar overgeven. Onder andere dit weblog zal moeten zorgen voor de continuïteit. Deze opzet, zonder vaste projectleider is voor ons een experiment dat past binnen onze filosofie: minimale hiërarchie.
In de eerste drie weken van ons verblijf willen we de richting van ons ontwerponderzoek bepalen. Dit willen we gaan doen aan de hand van drie algemene thema’s: het megaproject, de publieke ruimte en de rol van de ontwerper.
Om met de rol van de ontwerper te beginnen: als landschapsarchitecten zijn we gewend om te werken op basis van een programma of in ieder geval een probleemstelling. Nu draait de planmachine van het grote project Zuidas op volle toeren en worden wij alleen gevraagd om te verrijken, kritisch te zijn, iets toe te voegen, op wat voor manier dan ook. Dit is een fundamenteel andere positie voor ons als ontwerper. Het is bevrijdend, omdat we ons niet hoeven bezig te houden met het oplossen van gemeenschappelijk veronderstelde problemen, of hoeven te conformeren aan beleidskaders of gemiddelde smaak. Aan de andere kant dreigt het gevaar dat onze daden onopgemerkt blijven: niemand heeft immers gevraagd om een ontwerp. Hoe kan je als ontwerper van onderaf invloed hebben op een megaproject als de Zuidas? Welke middelen zet je in en wat kun je ontwerpen?
Met het thema de publieke ruimte willen we de huidige en toekomstige publieke ruimte van de Zuidas onderzoeken. De Zuidas is een typische transitomgeving: de locatie wordt ontwikkeld vanwege zijn perfecte ligging in het stedelijk netwerk van infrastructuur. Zuidas’ beste reclame gaat over ontsluiting: in 30 minuten naar Brussel, 45 minuten naar Parijs en 5 minuten naar het hart van Amsterdam. Je merkt dit buiten: iedereen is op weg van A naar B. In de torens verblijf je of werk je, daarbuiten ben je zo hard mogelijk op weg van huis naar werk of andersom: lopend, fietsend, in de auto, met de trein, met de metro. Zelfs het Beatrixpark wordt gedomineerd door fietsers die het park gebruiken als shortcut. Het geluid van de snelweg, dat overal op de achtergrond aanwezig is, draagt enorm bij aan het ‘transitgevoel’. Reyendorp en Hajer geven in ‘Op zoek naar publiek domein’ hoop voor dit soort transitruimtes, vaak afgedaan als non-places. Ze voorspellen dat hier een nieuw soort publiek domein kan ontstaan. Hoe ziet dit nieuwe domein er uit? Wat gebeurt daar?
Met het Megaproject willen we de droom / de belofte Zuidas kritisch onderzoeken. Het project Zuidas is een ambitieus project. Een nieuwe stad komt uit de grond, die het tweede centrum van Amsterdam wordt. Het megaproject belooft veel goeds: een levendige mix van wonen in alle prijsklassen, bedrijven, winkels, culturele centra en een hoogwaardige openbare ruimte, in een hoogstedelijke dichtheid. Anno 2035 moeten 3 miljoen mensen in 3 kwartier de Zuidas kunnen bereiken. Station WTC wordt daarmee het tweede Centraal Station; een knooppunt van ondermeer twee HSL’s en de Noord-Zuidlijn. Deze infrastructuur wordt volgens het dokmodel keurig verborgen onder een tapijt van torens en parken.
Dit is de droom, maar hoe stads gaat de Zuidas werkelijk worden? In het masterplan is op last van de gemeente Amsterdam plek gereserveerd voor sociale huurwoningen, maar het percentage schommelt. Voormalig minister Dekker sprak zich zelfs tegen sociale huur op de Zuidas uit. Moet de Zuidas toegankelijk en bewoonbaar zijn voor mensen uit alle sociale klassen of hebben we hier te maken met een gebied dat alleen weggelegd is voor elites en wordt het een Brave New World? En hoe ontwikkelt de Zuid-as zich in de regio randstad, naast projecten als IJ-oevers, Airport City en Werkstad A4? Hoe verhoudt de Zuid-as zich tot zijn concurrerende megaprojecten over de grens?
Ik (Peter Veenstra) bijt deze week de spits af. Volgende week zal Eric-Jan Pleijster hier verblijven, de week daarna Cees van der Veeken en zo wisselen we elkaar af. Er ontstaat zo een estafetteproject, waarbij we elke week het ontwerponderzoek aan elkaar overgeven. Onder andere dit weblog zal moeten zorgen voor de continuïteit. Deze opzet, zonder vaste projectleider is voor ons een experiment dat past binnen onze filosofie: minimale hiërarchie.
In de eerste drie weken van ons verblijf willen we de richting van ons ontwerponderzoek bepalen. Dit willen we gaan doen aan de hand van drie algemene thema’s: het megaproject, de publieke ruimte en de rol van de ontwerper.
Om met de rol van de ontwerper te beginnen: als landschapsarchitecten zijn we gewend om te werken op basis van een programma of in ieder geval een probleemstelling. Nu draait de planmachine van het grote project Zuidas op volle toeren en worden wij alleen gevraagd om te verrijken, kritisch te zijn, iets toe te voegen, op wat voor manier dan ook. Dit is een fundamenteel andere positie voor ons als ontwerper. Het is bevrijdend, omdat we ons niet hoeven bezig te houden met het oplossen van gemeenschappelijk veronderstelde problemen, of hoeven te conformeren aan beleidskaders of gemiddelde smaak. Aan de andere kant dreigt het gevaar dat onze daden onopgemerkt blijven: niemand heeft immers gevraagd om een ontwerp. Hoe kan je als ontwerper van onderaf invloed hebben op een megaproject als de Zuidas? Welke middelen zet je in en wat kun je ontwerpen?
Met het thema de publieke ruimte willen we de huidige en toekomstige publieke ruimte van de Zuidas onderzoeken. De Zuidas is een typische transitomgeving: de locatie wordt ontwikkeld vanwege zijn perfecte ligging in het stedelijk netwerk van infrastructuur. Zuidas’ beste reclame gaat over ontsluiting: in 30 minuten naar Brussel, 45 minuten naar Parijs en 5 minuten naar het hart van Amsterdam. Je merkt dit buiten: iedereen is op weg van A naar B. In de torens verblijf je of werk je, daarbuiten ben je zo hard mogelijk op weg van huis naar werk of andersom: lopend, fietsend, in de auto, met de trein, met de metro. Zelfs het Beatrixpark wordt gedomineerd door fietsers die het park gebruiken als shortcut. Het geluid van de snelweg, dat overal op de achtergrond aanwezig is, draagt enorm bij aan het ‘transitgevoel’. Reyendorp en Hajer geven in ‘Op zoek naar publiek domein’ hoop voor dit soort transitruimtes, vaak afgedaan als non-places. Ze voorspellen dat hier een nieuw soort publiek domein kan ontstaan. Hoe ziet dit nieuwe domein er uit? Wat gebeurt daar?
Met het Megaproject willen we de droom / de belofte Zuidas kritisch onderzoeken. Het project Zuidas is een ambitieus project. Een nieuwe stad komt uit de grond, die het tweede centrum van Amsterdam wordt. Het megaproject belooft veel goeds: een levendige mix van wonen in alle prijsklassen, bedrijven, winkels, culturele centra en een hoogwaardige openbare ruimte, in een hoogstedelijke dichtheid. Anno 2035 moeten 3 miljoen mensen in 3 kwartier de Zuidas kunnen bereiken. Station WTC wordt daarmee het tweede Centraal Station; een knooppunt van ondermeer twee HSL’s en de Noord-Zuidlijn. Deze infrastructuur wordt volgens het dokmodel keurig verborgen onder een tapijt van torens en parken.
Dit is de droom, maar hoe stads gaat de Zuidas werkelijk worden? In het masterplan is op last van de gemeente Amsterdam plek gereserveerd voor sociale huurwoningen, maar het percentage schommelt. Voormalig minister Dekker sprak zich zelfs tegen sociale huur op de Zuidas uit. Moet de Zuidas toegankelijk en bewoonbaar zijn voor mensen uit alle sociale klassen of hebben we hier te maken met een gebied dat alleen weggelegd is voor elites en wordt het een Brave New World? En hoe ontwikkelt de Zuid-as zich in de regio randstad, naast projecten als IJ-oevers, Airport City en Werkstad A4? Hoe verhoudt de Zuid-as zich tot zijn concurrerende megaprojecten over de grens?
donderdag 18 januari 2007
Lola op de Zuidas
Van 15 januari tot 15 juni heeft Lola landscape architects een residentie op Prinses Irenestraat 19 te Amsterdam. Deze artist-in-residence locatie is een project van het Virtueel Museum Zuidas. Op uitnodiging van het Fonds BKVB zullen Peter Veenstra, Eric-Jan Pleijster en Cees van der Veeken er beurtelings een week verblijven, om ontwerponderzoek te doen naar de openbare ruimte van de Zuidas. Deze weblog is bedoeld om de ervaringen van het verblijf en de vorderingen van het onderzoek vast te leggen.
Kijk ook op:
http://www.virtueel-museum.nl/home.php?menu=6
http://www.fondsbkvb.nl/00_home/content/nieuws/3152.php
Kijk ook op:
http://www.virtueel-museum.nl/home.php?menu=6
http://www.fondsbkvb.nl/00_home/content/nieuws/3152.php
Abonneren op:
Posts (Atom)
