Scheggen en singels

De Zuidas wordt begrenst de Schinkel en de Amstel. Zodoende blijft Zuidas mooi binnen de contouren van de “lobbenstad” Amsterdam, waarvan de lobben vingers van elkaar worden gescheiden door groene scheggen. (de IJmeerscheg, de Diemerscheg, de Amstelscheg, het Amsterdamse Bos, de Westrandscheg, de Zaanse Scheg en Waterland). De stedenbouwkundige opzet van lobben en scheggen is van grote waarde voor Amsterdam. Basis voor de lobbenstad werd in 1934 gelegd met het Algemeen Uitbreidingsplan door Van Eesteren. Met de uitleg van Buitenveldert en de Westelijke Tuinsteden ontstond een nieuwe vorm van radiale stadsuitbreiding. Ook het Amsterdamse Bos is in dit plan op de kaart gezet. Van Eesteren heeft het ontworpen, maar bedenker is Jac. P. Thijsse, die in 1908 al het idee lanceerde van een recreatiebos ten zuiden van de Nieuwe Meer. Maarliefst twintig duizend mensen hebben bij wijze van werkverschaffing dit eerste polderbos van Nederland helpen realiseren. Het Amsterdamse Bos is inmiddels uitgegroeid tot een internationaal erkend monument, met jaarlijks 4 miljoen bezoekers. De Amstelscheg bestaat uit twee groengebied Amstelland en het Amstelpark. Amstelland is een boerengebied, met gesubsidieerde knotwilgen, geriefbosjes, windsingels en leilinden. Hier meandert de Amstel nog vrijelijk door de veenweiden van het Groene hart, voordat hij zich naar het centrum van Amsterdam begeeft. Het Amstelpark is minder monumentaal dan het Amsterdamse Bos, maar toch altijd nog goed voor een ruwe miljoen bezoekers per jaar. De gemeente investeert in 2007 en 2008 meer dan een miljoen in de twee scheggen. Die half miljoen per jaar is geen weggegoooid geld als je kijkt naar de opbrengsten: volgens een onderzoek van KPMG haalden de Amsterdamse Bosscheg en de Amstelscheg dankzij detailhandel, horeca, sport en recreatie een totale omzet van 60 miljoen euro per jaar. Qua opbrengst per hectare zijn ze vergelijkbaar met Schiermonnikoog of de Veluwe!
Ook ecologisch zijn de scheggen van grote waarde: als we naar de natuurwaardenkaart van Amsterdam kijken (zie uitsnede hierboven, klik hier voor volledige kaart), zien we dat de scheggen er uitspringen in hun ecologische waardering (donkerrood= waardevol, lichtgroen=waardeloos).
De Zuidas profiteert van de scheggen. Ze zijn cruciaal voor het woon- en werkklimaat van de Zuidas. Ook letterlijk: de airconditionings van de kantoren draaien op koud water dat uit de Nieuwe Meer wordt gepompt! Maar wat doet de Zuidas voor de scheggen? Nu is daar nog weinig van te zien. Boekel de Nerée sponsort de Bosbaan... Voor sommige liefhebbers van het Amsterdamse Bos levert de Zuidas vooralsnog alleen maar kopzorgen op, net als de vrienden van het Beatrixpark trouwens (zie webpost ´Doorgaan op de ingeslagen weg´).
Toch zal de Zuidas in de toekomst in ecologisch en hydrologisch opzicht waarschijnlijk wel verbetering brengen. Op de natuurwaardenkaart zijn terplekke van de Zuidas zijn alleen maar lichtgroene vlakken te vinden, dat betekent dat er ecologisch weinig aan valt te verprutsen! Met de twee geplande grachten (de Boelegracht en de Prinses Irenegracht) zullen de twee scheggen in de toekomst alleen maar beter met elkaar verbonden worden.